Innowiercy i katolicy
Wpływ ruchów reformacyjnych i kontrreformacyjnych na język polski w dobie średniopolskiej był nie bez znaczenia, a różnowiercy zostawili po sobie trwały ślad w postaci pism w języku narodowym, z których najważniejsze są:
a) „Catechismus” Jana Seklucjana,
b) „Postylla” i „Apocalypsis” Mikołaja Reja,
c) „O różnicach teraźniejszych…” Grzegorza Pawła z Brzezin,
d) „Katechizm z naukami i pieśniami” Krzysztofa Kraińskiego.
Kościół katolicki nie pozostał bierny i pomimo niechęci wobec korzystania z języka polskiego wytoczył ostre działa w postaci następujących tekstów:
a) „Rozmowy dworzanina z mnichem” Marcina Kromera
b) „Nauka prawego chrześcijanina” Benedykta Herbsta
c) „O jedności Kościoła Bożego” Piotra Skargi
d) „Postylle Katolicznej część wtóra” Jakuba Wujka
