Literatura ludowa Górnego Śląska dostarcza nam tekstów bogatych w anegdoty, humoreski i kawały. Bery i wice, czyli ludowe żarty, a także podania, bajki i legendy zawierają elementy komizmu, czyli kategorii estetycznej, charakterystycznej dla pewnych konfiguracji zjawisk spotykanych w życiu lub przedstawianych przez sztukę, wywołująca u obserwatora, mogącego być równocześnie uczestnikiem lub sprawcą takich konfiguracji, reakcję w postaci śmiechu i wesołości wykluczającą zarazem silne emocje negatywne, jak np. trwogę, odrazę, rozpacz czy litość[1].
W Słowniku terminów literackich, pod redakcją Janusza Sławińskiego, leksem komizm definiowany jest jako: odczucie wyższości, przewagi i bezpieczeństwa obserwatora dystansującego się wobec komicznego obiektu, wzrastające wówczas, gdy komicznej degradacji podlegają wartości zachowujące dotąd przywileje wielkości, supremacji lub nietykalności; zaskoczenie odbiorcy i przemiana jego postawy wskutek kontrastu między początkowymi nastawieniami i oczekiwaniami a ostatecznym rozwiązaniem sytuacji komiczne, co rozładowuje napięcie i poprzez śmiech wyzwala nadwyżkę nagromadzonej energii; ujawnienie oczywistej niecelowości, niedorzeczności, absurdu czy anomalii [2]. Elementy komiczne opisane przez Sławińskiego pełnią rozmaite funkcje, które nie ograniczają się tylko do przeżycia estetycznego. Ich rola w zakresie pedagogiki społecznej służy kształtowaniu opinii o świecie, które ulegają zmianie za pomocą humorystycznego zabarwienia. Dlatego pierwiastek komiczny pojawia się nader często w literaturze o charakterze dydaktycznym, w utworach satyrycznych i parodystycznych. Jak pisze Sławiński: Do rozmaitych postaci komizmu zalicza się czarny humor, groteskę, ironię, karykaturę, pure nonsense, przeciwstawiając je komizmowi sytuacyjnemu jako najprostszej, aintelektualnej i bezrefleksyjnej formie komizmu, polegającej przede wszystkim na spiętrzeniu niefortunnych, niezwykłych przypadków i zachowań komicznego bohatera[3].
