TEMAT: Wulgaryzmy pod mikroskopem.
Cel główny: Uświadomienie uczniom, że młody człowiek powinien posługiwać się poprawną polszczyzną, unikając słownictwa potocznego i wulgaryzmów.
Cele operacyjne:
– uczeń wie, że język polski bogaty jest w wulgaryzmy, których należy unikać formułując własne wypowiedzi,
– uczeń wie, że należy unikać ordynarnych słów, zwłaszcza wtedy, gdy godzą w drugą osobę,
– uczeń posługuje się polszczyzną, w której wulgaryzmy są nieobecne
Cele dydaktyczne:
– uczeń dba o język ojczysty,
– buduje swoje wypowiedzi zgodnie z normami ustalonymi na lekcji,
– jest gotowy nawiązywać współpracę z nauczycielem i klasą
Czas: 45 minut
Formy organizacyjne:
-praca indywidualna
-praca w parach
Metody:
-wykładu informacyjnego, pogadanki wstępnej, pracy z tekstem, ćwiczeń praktycznych- oparta na działaniach uczniów
Materiały:
– flamastry, szary papier, kolorowe stroje, nagranie fragmentu wypowiedzi osoby publicznej, taśma klejąca, nożyczki
Bibliografia:
1. Ankudewicz – Blukacz T.: O grzeczność językową w klasie. Polonistyka. – 1999, nr 6 , s. 362-364
2. Rybacka A..: Wypowiadamy wojnę wulgaryzmom – próba obiektywnej oceny siebie i innych. Forum Nauczycieli – Szkoła Podstawowa klasy IV – VI. – 2002, nr 1, s. 19-22 (Scenariusz zajęć dla kl. VI)
3. Szydełko R.: Przyłapani na gorącym uczynku… mowy. Wulgaryzmy w ocenie nastolatków (scenariusz lekcji). Język Polski w Szkole – Gimnazjum. – 1999/2000, nr 1, s. 30-35
4. Malińska D.: Słuchamy, mówimy, rozumiemy (komunikacja językowa na lekcjach). Język Polski w Gimnazjum. – 2002/2003, nr 3, s. 28-34 (Scenariusze zajęć dla kl. I)
| Czas | Nauczyciel | Uczeń | Kształconeumiejętności | Komentarz |
| 2 minuty |
FAZA WSTĘPNA:
|
|||
| Nauczyciel wita się z uczniami. Kontrola frekwencji. | Uczniowie witają się z nauczycielem. | |||
| 3minuty
|
Nauczyciel pyta uczniów, czy mogą podać przykłady, takich sytuacji, w których ktoś zachowuje się niestosownie, odbiega od norm ustalonych przez resztę społeczeństwa, również tych językowych.Nauczyciel skupia się na zachowaniach językowych. Prosi uczniów o nazwanie tego rodzaju zjawiska językowego. | Uczniowie odpowiadają na pytanie nauczyciela. Podają różne typy sytuacji, gdzie dostrzegają niestosowne zachowania.Uczniowie odpowiadają zgodnie z prośba nauczyciela. | -słuchanie ze zrozumieniem | Metoda:-pogadanka wstępna |
| 2minuty | Nauczyciel prosi jednego z uczniów o odczytanie definicji wulgaryzmu, z przygotowanego wcześniej słownika języka polskiego | Uczeń odczytuje definicję, reszta klasy się z nią zapoznaje. Wulgaryzm– wyraz lub wyrażenie wulgarne, ordynarne | – słuchanie i czytanie ze zrozumieniem | |
| 5 minut |
FAZA REALIZACYJNA: |
|||
| Nauczyciel pyta uczniów, jacy ludzie i w jakich sytuacjach używają słów wulgarnych.Nauczyciel prezentuje nagranie, w którym osoby publiczne używają | Uczniowie odpowiadają na pytanie nauczyciela. | – kształcenie umiejętności udzielania odpowiedzi | Metoda:pogadanka
|
|
| 10 minut | ordynarnych słów. Następnie nauczyciel pyta o zdanie uczniów, na temat zaprezentowanego materiału. Prosi o udzielenie komentarza. | Uczniowie dzielą się własnymi refleksjami na temat fragmentu wypowiedzi.. | ||
| Nauczyciel dzieli klasę na czteroosobowe grupy. Przydziela im zadania.Nauczyciel udziela uczniom wskazówek. Informuje ich jednocześnie, że zespół, który uzyska największe poparcie klasy, co tym samym wiąże się z najlepszym przedstawieniem zadania, otrzyma nagrodę w postaci oceny.Nauczyciel udostępnia uczniom rozmaite rekwizyty, które pomogą im w wykonaniu zadania( flamastry, szary papier, czasopisma, kolorowe stroje, rozmaite inne przedmioty, które będą mogły pobudzić ich wyobraźnię . | Uczniowie dzielą się na czteroosobowe zespoły. Każdy z zespołów dostaje jednolite zadanie. Treść ćwiczenia:W najciekawszy sposób zamanifestuj swój sprzeciw wobec używania wulgarnych słów. Technika przedstawienia problemu dowolna.
Uczniowie przystępują do pracy. |
-praca w grupie | -praca w grupie | |
| 15minut | Nauczyciel prosi uczniów o zaprezentowanie owoców swojej pracy. Jeżeli istnieje taka potrzeba wspólne z klasą rozsuwa stoły, aby udostępnić przestrzeń, prezentującym się grupom. | Uczniowie prezentują efekty swojej pracy. | -prezentacja osiągnięć grupy- umiejętność ciekawego ujęcia problemu | |
| 5 minut |
FAZA PODSUMOWUJĄCA: |
|||
| Nauczyciel wraz z uczniami wyróżnia najlepszą grupę.Nauczyciel wraz z uczniami dokonuje podsumowania lekcji. | Uczniowie dokonują wyboru najlepszego zespołu. Argumentują swoje wypowiedzi.Uczniowie dzielą się swoimi refleksjami. | -posługiwanie się nienaganną polszczyzną | ||
| 1 minuta | Nauczyciel żegna się z uczniami. | Uczniowie żegnają się z nauczycielem. | ||
