Nie ulega wątpliwości, że największy wpływ na przyrost słownictwa doby średniopolskiej miały zapożyczenia, które przedostawały się do polszczyzny w wyniku ożywienia stosunków gospodarczych, kulturalnych oraz naukowych pomiędzy Polską, a pozostałymi krajami Europy Środkowej.
Język czeski
Znajomość języka czeskiego w elitarnych kręgach stała się symbolem wykształcenia i kultury osobistej, co zaowocowało przenikaniem do polszczyzny wielu wyrazów obcego pochodzenia. Moda językowa związana z czeszczyzną okazała się krótkotrwała, w związku z czym do dzisiaj przetrwało tylko kilka wyrazów z okresu między XV a XVI wiekiem, a wśród nich są, takie leksemy jak: duchowieństwo, nabożeństwo, sprawiedliwość czy zwolennik.
Język niemiecki
Wpływ języka niemieckiego był znacznie większy w dobie staropolskiej niż średniopolskiej, a wyrazy zapożyczone od naszych, zachodnich sąsiadów były związane ze sferą gospodarczą. Wśród nich są: durszlak, brytfanna, sztuka, plaster, reszta, rachunek, smak, stempel, werbować i inne.
Język włoski
Kontakty Polski z Włochami nasiliły się na przełomie XV i XVI wieku. Polscy studenci wyjeżdżali do Boliwii i Padwy, a w wielu rodzimych miastach osiedlano włoskich handlarzy i kupców. Włochy stały się kolebką renesansu, co sprawiło, że wiele obcych słów i terminów przeniknęło do polszczyzny i zagościło w niej na stałe. Ogromny wpływ na język polski doby średniopolskiej miała królowa Bona, żona Zygmunta Starego, która przeniosła do niego wiele wyrazów włoskiego pochodzenia związanych, np. ze stylem życia dworskiego, kuchnią i strojami. Wśród nich są, takie wyrazy jak: sałata, szparagi, parapet, przedpokój, pałac, marcepan, fontanna, cera, kalarepa, karczoch i wiele innych.
Język francuski
Polska uległa wpływowi języka francuskiego w okresie rządów Władysława IV Wazy, Jana Kazimierza i Jana III Sobieskiego (za sprawą żon polskich władców) i Henryka Walezego, króla Polski. Inspiracja francuszczyzną zaowocowała pojawianiem się obcych wzorców nie tylko na dworze królewskim, ale również wśród pozostałej części społeczeństwa. W związku z powyższym do języka polskiego trafiły, takie wyrazy jak: batalia, brygada, batalion, parol, peruka, pistolet, serweta, komplement, parlament, muszkiet, kamizela, perfumy.
Język rosyjski
Żywe kontakty Polski z Rosją nawiązywane za pośrednictwem Litwy wpłynęły na rozwój polszczyzny poprzez liczne pożyczki z języka rosyjskiego. Wśród nich są: czupryna, hałastra, hałas, dżuma, odzież, serdak, wertepy, znachor, itp.
Więcej ciekawych artykułów znajdziesz tutaj:
doba staropolska
zabytki języka polskiego
