Język prasłowiański

Język prasłowiański

Językiem prasłowiańskim posługiwały się ludy zamieszkujące tereny pomiędzy Odrą a Bugiem oraz Bałtykiem i Karpatami. W wyniku ekspansji plemion w stronę Dniepru i Desny grupa prasłowiańska rozpadła się na grupy: wschodniosłowiańską, zachodniosłowiańską i południowosłowiańską, w obrębie których wykształciły się osobne języki:

a)      wschodniosłowiańska: białoruski, ukraiński, rosyjski, rusiński i wymarłe: staroruski i oraz starobiałoruski

b)      zachodniosłowiańska: czeski, słowacki, języki łużyckie: dolnołużycki, górnołużycki, języki lechickie: jedynie kaszubski, języki połabskie: jedynie polski,

c)      południowosłowiańska: serbski, chorwacki, serbsko-chorwacki, macedoński, bułgarski, słoweński, wymarły staro-cerkiewno-słowiański

Tadeusz Lehr-Spławiński przeprowadził analizę językową leksemów odziedziczonych z prasłowiańszczyzny i szacuje się, że w języku polskim znajduje się około 1700 wyrazów o prahistorycznym rodowodzie. Wśród nich są rzeczowniki (ok. 1000), czasowniki (ok. 400), przymiotniki (ok.170) i około osiemdziesięciu wyrazów zaliczanych do pozostałych części mowy.

Lehr Spławiński wydzielił poszczególne kategorie, do których zalicza się prasłowiańskie wyrazy, a wśród nich są:

a)      życie duchowe:  rozum, dusza, wiara, nadzieja, miłość;

b)      pojęcia religijne i moralne: bóg, bies, grzech, wina, kara;

c)      pojęcia związane z poglądem na świat i życie: życie, śmierć, moc, siła, trud;

d)     właściwości duchowe człowieka: dobry, zły, mądry, głupi, łagodny;

e)      świat materialny:

-ukształtowanie powierzchni ziemi: góra, dół, ziemia, głaz, skała;

-pojęcia astronomiczne i meteorologiczne: dzień, noc, godzina, doba, miesiąc;

-roślinność: jawor, lipa, topola, jodła, sosna;

-zwierzęta: niedźwiedź, wilk, lis, jeleń, zając;

-budowa anatomiczna ludzi i zwierząt: czoło, broda, ramię, bark, noga;

-życie rodzinne: ojciec, matka, brat, siostra, macocha;

-życie społeczne: sąsiad, gość, przyjaciel, wróg, towarzysz;

f)       czynności i stany: być, mieć, lubić, iść, spać;

Leave a Reply