Autor konspektu: Ewa Jakubiak – Szydłowska
Temat: „Słońce spuściło głowę, obłok zasunęło” – powtórzenie wiadomości o środkach stylistycznych na podstawie fragmentu „Pana Tadeusza”.*
Czas: 45 minut
Cele edukacyjne:
- utrwalenie pojęć: porównanie, epitet, metafora, personifikacja, rym
- wyszukiwanie środków stylistycznych w tekście
Dział programu realizowanego: lekcja spoza podręcznika – powtórzeniowa
Formy organizacyjne:
- praca z całym zespołem
- praca indywidualna
Metody i techniki pracy:
- praca z tekstem
- praca z materiałami wizualnymi
- elementy podającej
Pomoce niezbędne do przeprowadzenia lekcji:
- fragment „Pana Tadeusza”
- papierowe „lizaki”
- karty ze środami stylistycznymi
- ankieta
*Znajomość środków stylistycznych i umiejętność ich rozpoznawania była jedną z rzeczy, z którą uczniowie klas piątych mieli problem na diagnozie klas 5.
Przebieg lekcji
| Czas* | Czynności nauczyciela | Czynności ucznia | Kształcone umiejętności |
| 7 min. | 1. Witam się z uczniami.
2. Sprawdzam obecność. 3. Mówię uczniom o tym, czym zajmiemy się na dzisiejszej lekcji. 4. Zapisuję temat lekcji na tablicy. 5. W związku z tym, że będziemy pracować na fragmencie „Pana Tadeusza”, proszę kilku uczniów o powiedzenie lub odczytanie kilku słów o autorze (zadanie domowe). |
1. Uczniowie zapisują temat lekcji w zeszycie. | 1. Uczeń prezentuje zadanie domowe. |
| 10 min. | 1. Tłumaczę uczniom, na czym będzie polegało zadanie, które za chwilę zrobimy.
2. Rozdaję uczniom „lizaki” (Każdy uczeń dostaje pięć lizaków, na których zapisana jest nazwa środka stylistycznego). 3.Czytam definicje środków (bez podania nazwy środka), a uczniowie podnoszą do góry odpowiednie „lizaki”. 4. Następnie czytam różne cytaty i proszę o rozpoznanie środka stylistycznego (za pomocą podniesienie odpowiedniego „lizaka”). 4. Proszę uczniów o zebranie lizaków. |
1. Uczniowie wysłuchują treść polecenia.
2. Uczniowie wykonują zadania. |
1. Uczeń utrwala pojęcia: metafora, personifikacja, porównanie, epitet, rym. |
| 20 min. | 1. Wyjaśniam uczniom, na czym będzie polegało kolejne zadanie.
2. Rozdaję ksero z fragmentem „Pana Tadeusza”. 3. Informuję uczniów o tym, że za chwilę puszczę ten sam tekst z płyty i proszę o śledzenie tekstu wzrokiem. 4. Proszę uczniów, aby odnajdywali środki stylistyczne, które znalazły się w tekście (zaczynając od pierwszego i kończąc na ostatnim wersie – po kolei) i wieszali cytaty w odpowiednie miejsca na tablicy. Jeżeli uczniowie nie rozpoznają środka, wskazuję go, ale bez podawania nazwy i proszę o określenie, jaki to środek. |
1. Uczniowie zapoznają się z zadaniem.
2. Uczniowie wysłuchują nagrania z płyty i śledzą tekst wzrokiem. 3. Uczniowie odnajdują środki stylistyczne, które pojawiły się w wysłuchanym fragmencie. 4. Uczniowie wieszają cytaty, w którym wystąpił dany środek na tablicy. |
1. Uczeń wyszukuje środki stylistyczne w tekście i podaje ich nazwy. |
| 8 min. | 1. Rozdaję uczniom ankiety dotyczące środków stylistycznych i proszę o ich wypełnienie.
2. Zbieram ankiety. 3. Proszę kilku uczniów o to, aby na podstawie ankiety, którą wypełniali, odpowiedzieli na pytanie: Który środek stylistyczny znam najlepiej, a nad którym muszę jeszcze popracować? 5. Zadaję zadanie domowe: Wymyślę po jednym przykładzie metafory, personifikacji, rymu, epitetu i porównania. 6. Dziękuję za lekcję. |
1. Uczniowie wypełniają ankiety.
2. Uczniowie odpowiadają na pytanie. 3. Uczniowie zapisują zadanie domowe. |
1. Uczeń kształci umiejętność samooceny. |
* Podany czas orientacyjny, zależny od szybkości pracy uczniów. Możliwe jest, że jedne zadania będą zrobione szybciej, inne wolniej.
